Αθήνα, 6/11/2025
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ & ΕΛΕΓΧΩΝ – Ν.Π.Δ.Δ
Αρ. Πρωτ. 3087 ΕΞ.
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΣΛΟΤ)
ΘΕΜΑ : Ερώτηση σχετικά με πιθανή εξέταση του ζητήματος προσδιορισμού των “μη πραγματοποιημένων κερδών” από το Σ.ΛΟ.Τ.
Ερώτηση:
Με το παρόν email θα θέλαμε να επιβεβαιώσουμε εάν το ΣΛΟΤ έχει εξετάσει το ζήτημα του προσδιορισμού των «μη πραγματοποιημένων κερδών» στο πλαίσιο της διανομής κερδών.
Από την διαδικτυακή έρευνά μας, βρίσκουμε τα έγγραφα:
- ΣΛΟΤ 212/2019 με θέμα «Διανομή Μερίσματος», βάσει του οποίου, «μη πραγματοποιημένα (υπολογιστικά) έσοδα και κέρδη, συνήθως, προκύπτουν από την αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στην εύλογη αξία τους».
- ΣΛΟΤ 2081/2021 με θέμα «Πραγματοποιημένα κέρδη για διανομή», βάσει του οποίου «τα κέρδη από επιμέτρηση παγίων κατά την πρώτη εφαρμογή καθίστανται πραγματοποιημένα και κατά συνέπεια ελεύθερα προς διανομή, σύμφωνα με το άρθρο 159 του ν. 4548/2018, με τους ακόλουθους τρόπους:
– μέσω της ετήσιας απόσβεσης κάθε ενός πάγιου στοιχείου,
– μέσω πιθανής απομείωσής του ή
– μέσω διαθέσεώς του»
Θα θέλαμε να μας ενημερώσετε εάν υπάρχει κάποιο άλλο έγγραφο εκτός των προαναφερθέντων που να εξηγεί / αναλύει περαιτέρω τί (μπορεί να) συνιστά «πιστωτικά κονδύλια της κατάστασης αποτελεσμάτων, που δεν αποτελούν πραγματοποιημένα κέρδη», πέρα από την αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων.
Στην περίπτωση που δεν υπάρχει κάποιο άλλο διαθέσιμο έγγραφο, μπορείτε σας παρακαλώ πολύ να μας επιβεβαιώσετε εάν συζητείται σε επίπεδο ΕΛΤΕ / ΣΛΟΤ το ζήτημα κατά πόσο ο τυχόν σχηματισμός αναβαλλόμενου φόρου πρέπει να ληφθεί υπόψιν κατά την διανομή (μη φορολογηθέντων) κερδών προηγούμενων χρήσεων και γενικότερα, εάν συγκαταλέγεται στο κονδύλι των «μη πραγματοποιημένων κερδών». Θα περιμέναμε πως όχι, δεδομένου τα ποσά που μεταφέρονται κάθε χρόνο στην Καθαρή Θέση είναι ποσά από τα οποία έχει αφαιρεθεί ο τυχόν (τρέχων ή αναβαλλόμενος) φόρος της εκάστοτε χρήσης.
Απάντηση:
- Το θέμα του χειρισμού των μη πραγματοποιημένων κερδών στη διανομή μερίσματος δεν αποτελεί αντικείμενο των βασικών οδηγιών της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας που αναφέρονται στο πλαίσιο λειτουργίας των εταιρειών περιορισμένης ευθύνης (limited liability companies) [2007/36, 2013/34 και 2017/1132]. Δηλαδή, στις οδηγίες αυτές δεν γίνεται αναφορά ούτε τίθεται κάποιος περιορισμός στη διανομή μερισμάτων στη βάση του πραγματοποιημένου ή μη των κερδών και ως εκ τούτου, από ρυθμιστικής απόψεως το θέμα αυτό ουσιαστικά επαφίεται στην κρίση των διοικήσεων των εταιρειών.
- Η διατύπωση της διάταξης της παραγράφου 2 του άρθρου 159 του Ν. 4548/2018 δημιουργεί ορισμένες ερμηνευτικές δυσχέρειες. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι «το ποσό που διανέμεται στους μετόχους δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των αποτελεσμάτων της τελευταίας χρήσης που έχει λήξει, προσαυξημένο με τα κέρδη, τα οποία προέρχονται από προηγούμενες χρήσεις και δεν έχουν διατεθεί, και τα αποθεματικά για τα οποία επιτρέπεται και αποφασίστηκε από τη γενική συνέλευση η διανομή τους, και μειωμένο: (α) κατά το ποσό των πιστωτικών κονδυλίων της κατάστασης αποτελεσμάτων, που δεν αποτελούν πραγματοποιημένα κέρδη, (β)…. και (γ)…..».
- Ορισμός του μη πραγματοποιημένου κέρδους δεν υπάρχει στα Δ.Π.Χ.Α. (Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης), κατά τα οποία, από τα επιμέρους πρότυπα συνάγεται ότι το πραγματοποιημένο ή μη σχετίζεται με την απο-αναγνώριση του στοιχείου το οποίο δημιουργεί το κέρδος και συνεπώς την οριστικοποίηση των αναμενόμενων χρηματοροών που θα εισέλθουν ή εξέλθουν από αυτό στην/από την οντότητα. Βάσει αυτού, η διάταξη του Ν. 4548/2018 περί διανομής μόνο πραγματοποιημένων κερδών, φαίνεται να αποσκοπεί στην προστασία της βιωσιμότητας της επιχείρησης από κέρδη που δεν είναι άμεσα ταμιακά. Παρά ταύτα, η εφαρμογή της διάταξης μπορεί να δημιουργεί πρακτικές ασυνέπειες. Για παράδειγμα, κέρδη από αποτίμηση μετοχών 1.000 ευρώ στη χρήση 2024 τα οποία πραγματοποιήθηκαν εντός της χρήσεως 2025 και μέχρι την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων της χρήσεως 2024 (δηλαδή ρευστοποιήθηκαν οι μετοχές) δεν μπορούν να διανεμηθούν, ενώ κέρδη από πώληση αγαθών με μακροχρόνια πίστωση έστω τριών ετών εντός της χρήσεως 2024 (δηλαδή τα χρήματα θα εισπραχθούν μετά από τρία χρόνια), μπορούν να διανεμηθούν.
- Με την παραδοχή ότι το πραγματοποιημένο κέρδος σχετίζεται με την οριστικοποίηση των αναμενόμενων χρηματοροών κατά τα ανωτέρω, προκύπτει ότι ο αναβαλλόμενος φόρος των πιστωτικών κονδυλίων, εφόσον υπάρχει, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε κάθε περίπτωση για τον προσδιορισμό των διανεμητέων κερδών, καθόσον με την οριστικοποίηση των χρηματοροών από το στοιχείο που δημιουργεί το πιστωτικό υπόλοιπο, ταυτοχρόνως επέρχεται οριστικοποίηση και των χρηματοροών του φόρου που προκύπτουν από αυτό. Συνεπώς, δεδομένου ότι ο αναβαλλόμενος φόρος των πιστωτικών κονδυλίων είναι χρεωστικός, πρέπει να αφαιρείται και ως μη διανεμητέο ποσό να θεωρείται το καθαρό ποσό. Για παράδειγμα, αν στην κατάσταση αποτελεσμάτων έχει αναγνωρισθεί κέρδος από αποτίμηση στην εύλογη αξία 1.000 ευρώ και αναβαλλόμενος φόρος έξοδο 220 ευρώ, το ποσό που δεν επιτρέπεται να διανεμηθεί κατά το νόμο, πρέπει είναι το ποσό των 780 ευρώ.
- Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι δεν μπορεί να δοθεί κάποια γνωμάτευση από το Σ.ΛΟ.Τ. που να καλύπτει με επάρκεια το εν λόγω θέμα.. Παρόλα αυτά το Σ.ΛΟ.Τ. εξετάζει το ζήτημα με σκοπό την παροχή καθοδήγησης σε κάποιες βασικές και συνήθεις περιπτώσεις.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΛΟΤ
Αλέξανδρος Σικαλίδης
ΤΑ ΜΕΛΗ
Ευθύμιος Αναγνώστου
Παναγιώτης Βρουστούρης
Κωνσταντίνος Νιφορόπουλος
Διονύσιος Παπαγεωργακόπουλος